เอกสารตัวเขียน

คำประพันธ์ : ร้อยกรอง

พบผลลัพธ์ทั้งหมด 90 รายการ (10 หน้า)

RBR002-1087 ลิ้นทอง

วรรณคดี
วัดคงคาราม , ราชบุรี , มอญ , คลองตาคต , เอกสารโบราณ , สมุดไทย , พิพิธภัณฑ์พื้นบ้าน , เอกสารตัวเขียน , ชาติพันธุ์ , นายทรง , วรรณคดี , ลินทอง , นายทรง

สมุดไทยขาว บันทึกด้วยอักษรไทย ภาษาไทย ลายมือเป็นระเบียบสวยงาม อ่านง่าย และมีการบุว่า “ผู้คัดลอก คือ นายทรง”

เนื้อเรื่องกล่าวถึง กาละยักษ์ร่ำเรียนเวทย์มนตร์คาถากับฤาษีมหาจุณ โดยกาละยักษ์ปรนนิบัติฤาษีผู้เป็นอาจารย์เป็นอย่างดี ก่อนจะลากลับเมือง เพราะใจคิดอย่างครองเมืองโสฬส

ท้าวปัศวดี กษัตริย์เมืองโสฬส ถูกกาละยักษ์สังหารและยึดเมือง นางเกศมาลี ผู้เป็นมเหสีและพระมารดาของท้าวลิ้นทองก็เสด็จหนีออกจากเมืองไปอยู่กับตายายในป่า ด้านท้าวลิ้นทองผู้เป็นโอรสได้พระอินทร์ช่วยเอาไว้และนำไปฝากไว้กับฤาษีบนเขามุนินทรให้เลี้ยงดูและสอนเวทมนตร์ พระฤาษีมหาจุลได้ชุบเลี้ยงและสอนวิชาแปลงกายเป็นสัตว์ต่าง ๆ เช่น นก ช้าง ม้า แมว เสือ สิงโต เป็นต้น

ฝ่ายนางสุวรรณมาลา แต่เดิมนั้นนางเป็นเทพธิดาอยู่สวรรค์ชั้นไตรตรึงษ์ ได้มาจุติอยู่ในดอกสารภี ครั้นฤาษีมาพบดอกสารภีที่ไม่เคยเหี่ยวเฉา เด็ดดอกไม้กลับมาที่อาศรม พบนางสุวรรณมาลาอยู่ในดอกไม้ จึงรับเลี้ยงเป็นบุตรี 

ท้าวลิ้นทองเข้าไปเก็บผลไม้ในป่าหิมพานต์ พบนางสุวรรณมาลานั่งอยู่ริมสระน้ำ โฉมงามจับใจ ท้าวลิ้นทองจำแลงกายเป็นนกสาลิกา พูดจาภาษามนุษย์ จนเกิดความผูกพันทางใจ ต่อมาลิ้นทองคืนร่างเป็นบุรุษรูปงาม สร้างความตกตะลึงพร้อม ๆ กับความพอใจ ทั้งสองลอบพบนัดหมายกันอยู่เนือง ๆ
ในที่สุด ท้าวลิ้นทองได้กราบขอสุวรรณมาลาเป็นคู่ครอง ฤาษีเห็นบุญบารมีคู่ควร จึงประกอบพิธีมงคลโดยเชิญเทวดาและนางฟ้าจากสวรรค์ลงมาร่วมพยานให้ทั้งสองได้เสกสมร่วมอภิรมย์

วันหนึ่งขณะที่ท้าวลิ้นทองบรรทมสุบินถึงพระบิดาพระมารดาให้โทมนัส จึงกราบลาฤาษี และชักชวนนางสุวรรณมาลามเหสี กลับไปยังเมืองโสฬส เพื่อชุบชีวิตพระปัศวดีพระบิดา และล้างแค้นกาละยักษ์ ต้นฉบับจบลงเพียงเท่านี้

BKK008-001 ตำราหะกีกัต (จักรวาลวิทยาอิสลามตามสำนักคิดศูฟีย์)

ศาสนาอิสลาม
สมุดไทยขาว , มุสลิม , ศาสนาอิสลาม , ไทย , อาหรับ , ศมส , ฐานข้อมูล , บ้านคลองบางหลวง

ข้อความระบุว่า "หน้าต้นแผนหะกีกัตเลมนี ทาผูไดอานใหพีจ่ร่นา ทาพีตพัลงข่อม่อาษเทฺษ" และหน้าสุดท้าย "หนังสือเลมนี ข้า นายกูลาบเขยีนณ่วัน ๒ เดือน ๑๒ แรม ๕ ค่ำจุล่ศักราชพันสองร้อยเจ่าปีม่เสงทรัพศก" ตรงกับวันจันทร์ เดือน 12 แรม 5 คำ จุลศักราช 2070 หรือตรงกับพุทธศักราช 2251

BKK008-005 ตำราสุภาษิต

อักษรศาสตร์ , วรรณคดี
สมุดไทยขาว , สุภาษิต , ร้อยกรอง , กลอนแปด , ยานี , ข้อสอนใจ , คติสอนใจ , บ้านคลองบางหลวง

ข้อความหน้าต้นระบุว่า "พระพุทธเจาหนังศือโศลาสิด สั่งสอนหัวไจยไดว่า ทังปวงใหดี ถ้าและคักผูไทยไคยอานหนังสือเลมนีฎีนักแล"

หมายเหตุ

ต้นฉบับมีหลายมือทั้งหลายมือบรรจงและลายมือหวัด

BKK008-006 ตำราสุภาษิตและโจทย์เลข

อักษรศาสตร์ , ตำราคณิตศาสตร์
สมุดไทยขาว , สุภาษิต , ร้อยกรอง , โจทย์เลข , บ้านคลองบางหลวง , มุสลิม , คติสอนใจ , คำสั่งสอน , เลข

ข้อความบันทึกว่า "หน้าต้นสูภาสีดทานเหอ" โดยหน้าต้นเป็นกลอนสุภาษิต หน้าปลายกลอนสุภาษิตต่อเนื่องมาจากหน้าต้น และแทรกโจทย์เลข 3 หน้า

RBR003-024 โหราศาสตร์และตำรายา

ตำราโหราศาสตร์ , ตำราเวชศาสตร์
ไทยวน , เชียงแสน , ล้านนา , ราชบุรี , โหราศาสตร์ , ตำรายา

สมุดไทยบันทึกตำราโหราศาสตร์ต่าง ๆ และมีตำรับยาสมุนไพรไทยแทรก

NPT010-015 ลินทอง

วรรณคดี
ลินทอง , ลิ้นทอง , วัดสำโรง , นครปฐม , นางกลีบสมุทร , กาลยักษา , ฤาษีมหาจุล , สมุดไทย , วรรณคดี , นิทานพื้นบ้าน

สมุดไทยขาว เรื่อง ลินทอง ฉบับวัดสำโรง จังหวัดนครปฐม (NPT010-015) สมุดไทยขาว เขียนด้วยอักษรไทย ภาษาไทย ขนาด 36 x 12.3 x 1.8 เซนติเมตร จำนวน 47 หน้า หน้าละ 6 บรรทัด เขียนด้วยหมึกดำ เอกสารค่อนข้างชำรุด ไม่ครบฉบับ เนื้อหาไม่ต่อเนื่อง

เนื้อเรื่องกล่าวถึง ท้าวลินทองและนางกลีบสมุทรร่วมกันวางแผนสังหารท้าวกาลยักษา โดยแปลงกายเป็นม้าทองลักษณะดีและวางกลอุบายให้พระมารดาขายม้าทองแปลงให้แก่ท้าวกาลยักษา เมื่อท้าวกาลยักษาได้เห็นม้าทองเรืองรองดังอาชาเทพ ก็พอใจเป็นหนักหนา ซื้อม้าทองไว้เป็นของตน

ท้าวกาลยักษาทดลองฤทธิ์ม้าทองแปลงให้วิ่งไกลข้ามแดนจนมาถึงเมืองพารา ทว่าครบเจ็ดวัน ม้าทองแปลงถูกตีจนสิ้นเรี่ยวแรงและจับฉีกเนื้อกินเลือดจนตาย หลังกินเสร็จ ท้าวกาลยักษาไปบ้วนปากริมสระน้ำ แต่ด้วยพระเวทของฤาษีมหาจุล เศษเนื้อลินทองม้าแปลงที่ติดอยู่ไรฟันพลันกลายเป็นปลาตะเพียนทองว่ายหนี จากนั้นแปลงกายเป็นยักษ์หนีออกจากเมืือง กลับไปหาพระมารดา

ฝ่ายพระมารดาของท้าวลินทอง หลังนำม้าทองแปลงขายให้กับยักษ์เสร็จสิ้นแล้ว ก็เดินร้องไห้สะอึกสะอื้นกลับเรือน โศกเศร้าด้วยความเป็นห่วงท้าวลินทอง ต่อมาพระฤาษีมหาจุลช่วยชุบชีวิตท้าวปัศวดี พระบิดาท้าวลินทอง หลังพระบิดาฟื้นคืนชีพ กลับมาได้อยู่พร้อมหน้าทั้งพระบิดาและพระมารดา ท้าวลินทองตั้งสัตย์จะกำจัดท้าวกาลยักษา จึงรวบรวมกองทัพเข้าสู้รบ ท้าวลินทองถือพระขรรค์ศักดิ์สิทธิ์ที่ฤาษีชุบให้ ออกรบกับยักษ์ด้วยฤทธิ์เดชจนฟ้าสั่นสะเทือน และตัดจบที่ตอนเตรียมเข้าสู้รบใหญ่ เป็นฉากสุดท้ายก่อนต้นฉบับขาดหาย

RBR003-100 ท้าวลินทอง

วรรณคดี
ไทยยวน , เชียงแสน , ล้านนา , ราชบุรี , วรรณกรรมพื้นบ้าน , ลิ้นทอง , วัดใหม่นครบาล , สมุดไทยดำ , ไทย

สมุดไทยดำ เรื่อง ท้าวลินทอง ฉบับวัดใหม่นครบาล จังหวัดราชบุรี (RBR003-100) เป็นสมุดไทยดำ เขียนด้วยเส้นเส้นหรดาล เส้นค่อนข้างเลือน อักษรไทย ภาษาไทย และอักษรขอมไทย ภาษาไทย แทรกเล็กน้อย ขนาด 10.7 x 34.5 x 0.9 เซนติเมตร จำนวน 36 หน้า หน้าละ 5 บรรทัด เอกสารค่อนข้างชำรุด เส้นหรดาลค่อนข้างเลือนลาง อ่านยาก อีกทั้งไม่ครบฉบับ เนื้อหาไม่ต่อเนื่อง 

เนื้อเรื่องกล่าวถึง นางสุวรรณคำภู นางงามจนเป็นที่กล่าวขานไปทั่วดินแดน ลักลอบได้เสียกับท้าวลินทอง จนพระบิดาของนางระแคะระคายจึงป่าวประกาศให้ทหารเข้าจับตัวชายชู้ ลินทองหลบหนีโดยการแปลงกายปลาตะเพียนทอง

วันหนึ่งนางสุวรรณคำภูไปสรงน้ำในสระแก้วกลางอุทยาน พบปลาตะเพียนทองงามผิดธรรมดา จึงจับขึ้นมาใส่อ่างทองไว้ในปราสาทและให้อาหารทุกวันด้วยความเอ็นดู โดยไม่รู้ว่านั่นคือสามีผู้เนรมิตเป็นปลา ยามค่ำคืน ท้าวลินทองแปลงกายกลับคืนเป็นมนุษย์ มาปรากฏกายต่อหน้านาง ทั้งสองจึงแอบร่วมอภิรมย์ ต้นฉบับจบพียงเท่านี้

PBI001-028 โคลงโลกนิติ

อักษรศาสตร์
วัดโคก , เพชรบุรี , คติสอนใจ , การสั่งสอน , การประพฤติตน

ส่วนปลายเนื้อหาที่เป็นลายมือเดียวกับส่วนต้น 3 หน้า นอกนั้นเป็นหน้าที่เขียนด้วยดินสอและหมึก และมีการลบข้อความด้วยการสีป้ายหมึกดำทำให้อ่านไม่ได้ และอักษรลบเลือน 40 หน้า