เอกสารตัวเขียน

คำประพันธ์ : ร้อยกรอง

พบผลลัพธ์ทั้งหมด 87 รายการ (10 หน้า)

RBR003-024 โหราศาสตร์และตำรายา

ตำราโหราศาสตร์ , ตำราเวชศาสตร์
ไทยวน , เชียงแสน , ล้านนา , ราชบุรี , โหราศาสตร์ , ตำรายา

สมุดไทยบันทึกตำราโหราศาสตร์ต่าง ๆ และมีตำรับยาสมุนไพรไทยแทรก

NPT010-015 ลินทอง

วรรณคดี
ลินทอง , ลิ้นทอง , วัดสำโรง , นครปฐม , นางกลีบสมุทร , กาลยักษา , ฤาษีมหาจุล , สมุดไทย , วรรณคดี , นิทานพื้นบ้าน

สมุดไทยขาว เรื่อง ลินทอง ฉบับวัดสำโรง จังหวัดนครปฐม (NPT010-015) สมุดไทยขาว เขียนด้วยอักษรไทย ภาษาไทย ขนาด 36 x 12.3 x 1.8 เซนติเมตร จำนวน 47 หน้า หน้าละ 6 บรรทัด เขียนด้วยหมึกดำ เอกสารค่อนข้างชำรุด ไม่ครบฉบับ เนื้อหาไม่ต่อเนื่อง

เนื้อเรื่องกล่าวถึง ท้าวลินทองและนางกลีบสมุทรร่วมกันวางแผนสังหารท้าวกาลยักษา โดยแปลงกายเป็นม้าทองลักษณะดีและวางกลอุบายให้พระมารดาขายม้าทองแปลงให้แก่ท้าวกาลยักษา เมื่อท้าวกาลยักษาได้เห็นม้าทองเรืองรองดังอาชาเทพ ก็พอใจเป็นหนักหนา ซื้อม้าทองไว้เป็นของตน

ท้าวกาลยักษาทดลองฤทธิ์ม้าทองแปลงให้วิ่งไกลข้ามแดนจนมาถึงเมืองพารา ทว่าครบเจ็ดวัน ม้าทองแปลงถูกตีจนสิ้นเรี่ยวแรงและจับฉีกเนื้อกินเลือดจนตาย หลังกินเสร็จ ท้าวกาลยักษาไปบ้วนปากริมสระน้ำ แต่ด้วยพระเวทของฤาษีมหาจุล เศษเนื้อลินทองม้าแปลงที่ติดอยู่ไรฟันพลันกลายเป็นปลาตะเพียนทองว่ายหนี จากนั้นแปลงกายเป็นยักษ์หนีออกจากเมืือง กลับไปหาพระมารดา

ฝ่ายพระมารดาของท้าวลินทอง หลังนำม้าทองแปลงขายให้กับยักษ์เสร็จสิ้นแล้ว ก็เดินร้องไห้สะอึกสะอื้นกลับเรือน โศกเศร้าด้วยความเป็นห่วงท้าวลินทอง ต่อมาพระฤาษีมหาจุลช่วยชุบชีวิตท้าวปัศวดี พระบิดาท้าวลินทอง หลังพระบิดาฟื้นคืนชีพ กลับมาได้อยู่พร้อมหน้าทั้งพระบิดาและพระมารดา ท้าวลินทองตั้งสัตย์จะกำจัดท้าวกาลยักษา จึงรวบรวมกองทัพเข้าสู้รบ ท้าวลินทองถือพระขรรค์ศักดิ์สิทธิ์ที่ฤาษีชุบให้ ออกรบกับยักษ์ด้วยฤทธิ์เดชจนฟ้าสั่นสะเทือน และตัดจบที่ตอนเตรียมเข้าสู้รบใหญ่ เป็นฉากสุดท้ายก่อนต้นฉบับขาดหาย

RBR003-100 ท้าวลินทอง

วรรณคดี
ไทยยวน , เชียงแสน , ล้านนา , ราชบุรี , วรรณกรรมพื้นบ้าน , ลิ้นทอง , วัดใหม่นครบาล , สมุดไทยดำ , ไทย

สมุดไทยดำ เรื่อง ท้าวลินทอง ฉบับวัดใหม่นครบาล จังหวัดราชบุรี (RBR003-100) เป็นสมุดไทยดำ เขียนด้วยเส้นเส้นหรดาล เส้นค่อนข้างเลือน อักษรไทย ภาษาไทย และอักษรขอมไทย ภาษาไทย แทรกเล็กน้อย ขนาด 10.7 x 34.5 x 0.9 เซนติเมตร จำนวน 36 หน้า หน้าละ 5 บรรทัด เอกสารค่อนข้างชำรุด เส้นหรดาลค่อนข้างเลือนลาง อ่านยาก อีกทั้งไม่ครบฉบับ เนื้อหาไม่ต่อเนื่อง 

เนื้อเรื่องกล่าวถึง นางสุวรรณคำภู นางงามจนเป็นที่กล่าวขานไปทั่วดินแดน ลักลอบได้เสียกับท้าวลินทอง จนพระบิดาของนางระแคะระคายจึงป่าวประกาศให้ทหารเข้าจับตัวชายชู้ ลินทองหลบหนีโดยการแปลงกายปลาตะเพียนทอง

วันหนึ่งนางสุวรรณคำภูไปสรงน้ำในสระแก้วกลางอุทยาน พบปลาตะเพียนทองงามผิดธรรมดา จึงจับขึ้นมาใส่อ่างทองไว้ในปราสาทและให้อาหารทุกวันด้วยความเอ็นดู โดยไม่รู้ว่านั่นคือสามีผู้เนรมิตเป็นปลา ยามค่ำคืน ท้าวลินทองแปลงกายกลับคืนเป็นมนุษย์ มาปรากฏกายต่อหน้านาง ทั้งสองจึงแอบร่วมอภิรมย์ ต้นฉบับจบพียงเท่านี้

RBR002-1087 ลิ้นทอง

วรรณคดี
วัดคงคาราม , ราชบุรี , มอญ , คลองตาคต , เอกสารโบราณ , สมุดไทย , พิพิธภัณฑ์พื้นบ้าน , เอกสารตัวเขียน , ชาติพันธุ์ , นายทรง , วรรณคดี , ลินทอง , นายทรง

สมุดไทยขาว บันทึกด้วยอักษรไทย ภาษาไทย ลายมือเป็นระเบียบสวยงาม อ่านง่าย และมีการบุว่า “ผู้คัดลอก คือ นายทรง”

PBI001-028 โคลงโลกนิติ

อักษรศาสตร์
วัดโคก , เพชรบุรี , คติสอนใจ , การสั่งสอน , การประพฤติตน

ส่วนปลายเนื้อหาที่เป็นลายมือเดียวกับส่วนต้น 3 หน้า นอกนั้นเป็นหน้าที่เขียนด้วยดินสอและหมึก และมีการลบข้อความด้วยการสีป้ายหมึกดำทำให้อ่านไม่ได้ และอักษรลบเลือน 40 หน้า

BKK002-002 บทกลอนสอนศาสนาอิสลาม บทกลอนเรียนพยัญชนะอาหรับ-ไทย

ศาสนาอิสลาม
ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) , มัสยิดหลวงอันซอริซซุนนะห์ , ศมส , เอกสารมุสลิม , สมุดฝรั่ง , มุสลิม , อิสลาม , บทกลอน , ข้อปฏิบัติ , พยัญชนะ , แบบเรียน , อักษรไทย , อักษรอาหรับ

ส่วนแรกเป็นบทกลอน “พ่อบุญเลิศเกิดมาเป็นอีศลาม” สอนเรื่องความศรัทธาและการปฏิบัติเป็นชาวมุสลิมที่ดี ส่วนที่ 2 เป็นกลอนสำหรับเรียนพยัญชนะภาษาอาหรับ ส่วนที่ 3 เป็นบทกลอนสำหรับเรียนพยัญชนะภาษาไทย

RBR001-012 กายนครคำกลอน

วรรณคดี
ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) , วัดบางกระ , เอกสารโบราณ , เอกสารตัวเขียน , ฐานข้อมูลเอกสารโบราณภูมิภาคตะวันตกในประเทศไทย , สมุดไทย , สมุดไทยขาว , วรรณกรรม , กายนคร , กลอน

เอกสารโบราณฉบับนี้ลายมือสวยอ่านง่าย แต่ไม่ครบฉบับเนื้อหาขาดตอนต้นและตอนปลาย มีหน้าที่อักษรเลือนลางประมาณ 17 หน้า และหน้าสมุดไทยที่เขียนกลับหัว 5 หน้า

PBI001-018 ตำราไสยศาสตร์

ตำราโหราศาสตร์ , ตำราไสยศาสตร์
วัดโคก , เพชรบุรี , ยันต์ , การทำนาย , การดูดวง , คาถา , การเสกขี้ผึ้ง , การต่อกระดูก

สมุดไทยขาวบันทึกด้วยอักษรไทย ภาษาไทย และอักษรขอมไทย ภาษาบาลี แทรกเล็กน้อย

ในส่วนหน้าต้น กล่าวถึงเรื่องโหราศาสตร์เป็นบทประพันธุ์ร้อยกรอง เช่น

“ วันอาทิดใหนายทับนุงแดง       เสีอแสงโลหิดวัดถา

วันจันนุงข้าวผองตองตำมรา       วันอังคางนุงมวงชวงฉาย     

วันพุทนุงชุมพูดูดี                      ตามหาพิไชยรุศวัดดี

เสีอสวมกายโภกเสียรตามสี       เสีอสีดุจะนุงรุงเรีอง

วันพระหัดนุงสีแสดสลับ            ประดับกายแกดกอนอาภอนเหลีอง

วันศุกให้นายทับประดับเครีอง    วันเสานุงดำอำไพ้ย

มาขีสีตามอัถฏวอน                   นุงสีเมกเหลีองอลังการ

ชอบพิไชณรงรานชานสมอน     ทินณกอรมกบังบนนํพา”

หน้าปลาย เรียบเรียงเป็นบทประพันธ์ร้อยแก้ว กล่าวถึงคาถาต่าง ๆ เช่น คาถาเสกขี้ผึ้ง คาถาต่อกระดูก เป็นต้น