เนื้อหากล่าวถึง มโหสถผู้เป็นบุตรของเศรษฐีชื่อว่าสิริวัฒน์และสมนเทวี เขาเกิดมาพร้อมกับถือแท่งยาไว้ในมือจึงได้ชื่อ “มโหสถ” เขาเป็นนักปราชญ์ผู้เฉลียวฉลาด เขาแก้ปริศนาลาตัวหนึ่งด้วยปัญญาอันเฉียบแหลม ต่อมามีเหยี่ยวคาบเนื้อบินผ่านมามโหสถก็สามารถไล่ตามเอาเนื้อนั้นจากเหยี่ยวโดยที่เนื้อไม่ตกลงบนดิน พระวิเทหราชเห็นปัญญาของมโหสถจึงต้องการตัวเขามาเป็นบริวาร แต่ทางอำมาตย์ทูลทัดทานว่าเขายังเด็กยังต้องดูอีกต่อไปก่อนอย่าพึ่งรับตัวเขามา ต่อมามโหสถได้มาแก้ปัญหาของคนถูกขโมยวัวและหญิงสาวถูกขโมยเครื่องประดับ จากนั้นเขาก็ได้เข้าเฝ้าและตอบปริศนาของพระวิเทหราชอีกครั้งด้วยปัญญาอันเฉียบแหลม จนทำให้เหล่าอำมาตย์เกิดความอิจฉาริษยาแก่มโหสถจึงพยายามหาทางกลั่นแกล้งเขา แต่มโหสถก็รู้ทันจึงและสามารถแก้ปัญหานั้นได้
เนื้อหาว่าด้วยตำรายาซึ่งบางตัวยามีหลากหลายตำรับ ทั้งสูตรของตนเองและสูตรของผู้อื่น เช่น ยาทาท้องเด็ก ยาแก้บวมทั้งตัว ยาแก้แผลกลาย ยาเด็กเล็ก ยาหอมเนาวะโกฎ ยาเด็กตกฟาก ยาสัมสุดสวาทแก้โรคบุรุษ ยาผีบอก ยาริดสีดวงงอก ยาสัมมิตร ยาแก้ไอ ยาแก้ไข้ทางปาก ยาอยู่ไฟ ยากระษัยไอผอมแห้ง ยาเลือด ยาหยอดตา ยาแดง ยาแก้ร้อนใน ยาเหลือง ยานิลรัดแก้ไข้จับ ยาสุทาวาด ยาบิด ยาแก้เหน็บชา ยาจันทกุมาร ยาแก้บิด ยามหากำลัง ยาทาบบรรจบ มีกล่าวถึงปะระเมหะ 20 ประการ ยาเด็กเป็นทราง ยามหาแท่งทอง ยาไข้ยาแก้ละอองแก้ววิเชียร ยาหอมพิกุลทอง ยาแก้สะอึก ยาดองเหล้า ยานิ้วต้มแก้นิ่วเลือด ยาหอมกล่อมอารมณ์ยาชื่อบรนาภีแก้เลือดเน่า ยาบำรุงโลหิตแก้ผอมแห้งเถ้าดาน ยาชาตบรรจบโสรสชาต ยาหิด ยาหา(เจ้าของชื่อหา) ยาสุริยะมณฑล ยาตกเลือด ยาลักปิดลักเปิด ยาหอมเทพพระจิตร์ ยาริดสีดวงตะมุก ยาหอมอินทจัก ยาแก้เลือดร้ายเลือดเน่า ยาแก้มดสะกิด ยาเพชรมงคลแก้ทราง ยาดองเหล้าใช้ตอนอยู่ไฟ ยาเขียวมหากาฬ ยาเขียวพระอื่น ยาหอมสว่างอารมณ์ เป็นต้น
อีกทั้งในหน้าท้ายมีเขียนแทรกเป็นนิทานเรื่องลากับจิ้งหรีดเล็กน้อย
ข้อความจากสมุดไทยว่า "เริองนียํกโวย จกลาวเถีงลีนทอง ราชาเดอดรอนนักนา เทวามานุด บูรุดยิงชาย ทัวโลัคะทังลาย โดยรอนแสนทีว มีรูจนินทา เทือนอีนตรา จึงมาแลเหน ทำเราพลัดพราก ลำบากยากเย็น ใดบนแสนแบน จึงเห็นด้วยกัน"
ตำรายากล่าวถึงธาตุต่าง ๆ ได้แก่ ปฐวีธาตุ อาโปธาตุ เตโชธาตุ วาโยธาตุ อากาศธาตุ อาการของการเกิดโรคและตำรับยาในการรักษาโรค คันทรักษา
อักษรมอญ ขึ้นด้วย “นมัตทุ”
สมุดไทยขาว กล่าวถึง ยันต์ต่าง ๆ เช่น ยันต์กะตุด ยันต์นกคุ้ม ยันต์คงกระพัน ยันต์ลงหนัง เป็นต้น
เนื้อหากล่าวถึง ยาและตำรับยาในการรักษาโรคต่าง ๆ เช่น ยาบำรุงธาตุไฟ ยาเบญจขันธ์ นอกจากนี้ยังกล่าวถึงคัมภีร์ต่าง ๆ เช่น คัมภีร์พรหมโลหิต คัมภีร์โชรัต และคัมภีร์ปถมจินดา เป็นต้น
