เนื้อหาเป็นบทร้อยกรองประเภทกาพย์สุรางคนางค์ 28 และกาพย์ฉบัง 16 สลับกัน เปิดเรื่องที่เมืองสาวัตถีมีเด็กคนหนึ่งชื่อ “สุบินทกุมาร” เป็นเด็กกำพร้าพ่อตั้งแต่ยังเล็ก เมื่อตอนแม่ของสุบินทกุมารตั้งท้อง นางฝันว่าหลงป่าหาทางออกจากป่าไม่ได้จึงร้องไห้คร่ำครวญ เมื่อนั้นได้มีฤาษีมาช่วยบอกทางออกจากป่าพร้อมมอบแก้วให้แก่นาง จากนั้นนางก็ตื่นจากฝัน นางจึงไปให้ผู้เฒ่าจึงทำนายฝัน ผู้เฒ่าทำนายว่า นางมีครรภ์ จะได้ลูกชายเป็นผู้มีบุญ มีรูปงาม ต่อมาลูกนางคลอดออกมาทุกคนช่วยกันตั้งชื่อเด็กคนนี้ว่า “สุบินทกุมาร”
เมื่อสุบินทกุมารอายุได้ 7 ขวบ เขาอยากบวชจึงได้ไปขออนุญาตจากแม่ แม่เห็นว่าลูกอยากบวชก็คัดค้านและด่าทอต่อว่าถึงขั้นจะตัดแม่ลูกกัน แต่สุดท้ายแม่เขาก็ยอมให้เขาตามใจตนเอง จากนั้นสุบินทกุมารก็ได้บวชเรียนที่วัด
ส่วนแม่ของสุบินทกุมารวันหนึ่งนางชมนกในป่าพร้อมคร่ำครวญถึงความลำบากยากจนในชีวิตและความเหงาที่ไม่มีใครเคียงข้างนาง
จากนั้นเนื้อหาก็กล่าวถึงพระยายมผู้เป็นใหญ่ในบาดาลได้สั่งให้ยมบาลทั้งหลายบันทึกการกระทำของผู้คนทุกหนแห่ง พร้อมกล่าวถึงการกระทำอันเป็นบุญและบาป ยมบาลตนหนึ่งพบแม่ของสุบินทกุมาร ยมบาลว่าหญิงนางนี้ร้ายกาจนักจึงได้เอานางไปถวายแก่พระยายม เมื่อแม่ของสุบินทกุมารถูกพาไปเข้าพบพระยายมเพื่อถามถึงบุญบาปที่นางได้ทำไว้ ขณะที่นางกำลังจะถูกลงทัณฑ์นางนึกถึงสุบินทกุมารที่บวชอยู่ก็ได้เกิดดอกบัวมารองรับนางไว้ ต่อมามีการจัดงานบุญซึ่งสุบินทกุมารได้เข้าร่วม โดยมีนางโฉมฉินเป็นเจ้าของงาน มีญาติพี่น้องและเพื่อนบ้านมาช่วยงานนี้ มีกล่าวถึงละครมอญรำ การแต่งหน้าของนักแสดง ลำดับพิธีในการบวช เมื่อสุบินทกุมารบวชแล้วเขาก็ขอให้ผลบุญส่งไปถึงพ่อและแม่ของเขา ผลบุญที่สุบินทกุมารบวชทำให้พ่อของเขาพ้นจากการเป็นเปรตไปเกิดบนเมือง พ่อของเขาจึงลงมาจากสวรรค์เพื่อมาขอบคุณเขา
ส่วนแม่ของสุบินทกุมารที่กลับตัวกลับใจได้ จึงมาถวายอาหารคาวหวานแก่สุบินทกุมารทุกวันและนางก็ได้ศรัทธาในพระพุทธศาสนาจนนางขอบวชชี เมื่อถึงอายุขัยนางได้ไปเสวยสุขบนสรวงสวรรค์ ส่วนทางสุบินทกุมารสุดท้ายแล้วเขาก็ได้เป็นอรหันต์และไปถึงยังนิพพานอันเป็นการหลุดพ้นอย่างแท้จริง
เนื้อหาส่วนแรกกล่าวถึงพิธีและบทสวดคาถากำบังตน เนื้อหาส่วนที่สองว่าด้วยลักษณะแห่งแม่นมที่ดีต้องมีลักษณะอย่างไรบ้าง ตัวอย่างเช่น หญิงนั้นมีกายอกผายเล็กน้อย พักตร์แช่มช้อยยาวควร มือเท้ายาวเรียว ถันตั้งเต้ากลมดังดอกบัว น้ำนมเขียวรสหวาน มีกลิ่นกายหอม เป็นต้น อีกทั้งมีกล่าวถึงลักษณะแม่นนมที่ไม่ดี เช่น ตาเหลือกลานไหล่ลู่ สำเนียงหัวเทียมกา กลิ่นกายาแรงราวน้ำล้างคาวเนื้อ ฝ่าเท้าไม่เสมอกันเดินเหินหันมักสะดุด นมห่างปลายนมแน่น เส้นผมหยัก น้ำนมมีรสเปรี้ยวปรากฏเป็นสำคัญ อีกทั้งยังกล่าวถึงลักษณะน้ำนมที่ดีและไม่ดี โดยสังเกตคุณภาพของนมด้วยการนำนมไปหยดลงน้ำเพื่อดูความเข้มข้นของนมหรือสังเกตุจากรสชาติของน้ำนม เช่น หากน้ำนมมีรสเปรี้ยวเกิดจากเลือดลมมารดาไม่ดี เป็นต้น
เนื้อหามีตัวขอมไทยแทรกอยู่เล็กน้อย กล่าวถึง สาเหตุของโรคอัมพฤกษ์และอัมพาตเกิดจากลมในร่างกายไม่ดี มีการกล่าวถึงลมในร่างกายที่ทำให้คนป่วยมี 6 ประการ บางโรคก็ว่าหากอาการตามที่กล่าวถึงก็ยากจะรักษาให้หายแล้ว การจับลมแต่ละประการว่าตรวจอย่างไร อาการเป็นอย่างไร สาเหตุโรคไข้สันนิบาต อาการและวิธีดูแลผู้ป่วย ตัวยาที่ใช้รักษาอาการโรค ยาบำรุงเลือดและช่วยบรรเทาอาการเสียเลือดมาก ยาวาตาพินาศแก้ลมร้าย อีกสูตรหนึ่งยาชื่อว่าเบญศัน ยังระบุว่าหากลมชนิดในต้องใช้ยาละลายกับน้ำอะไรเพื่อผสมดื่ม หากมีอาการมากก็สามารถใช้ได้ทั้งกินทั้งทา ยาเหลืองแก้พิษลม ยาแก้ลมชัก ยาแก้ลมจับลิ้นกระด้างคางแข็ง ยาแก้ริดสีดวง ยาทำลายพระเมรุแก้สารพัดลมใหญ่น้อย ยาแบบใหญ่แก้พิษฝีดาษแก้ไข้ตานทราง ยาแบบน้อยแก้เสลดแก้สะอึก ยาแม่หินแก้เลือดตีขึ้นคัดระดูแก้ลมสามจำพวกแก้ตกเลือดตกท้องทวารหนัก ยาลูกหินแก้โรคหกอย่าง ยาวาโยพินาศแก้ลมทั้งปวง ยามหาประทัดใหญ่แก้ลมอัมพาตบาดทะยักและลมทั้งปวง ยาพระฤาษีแก้ลมอัมพฤกษ์ เป็นต้น
เนื้อหากล่าวถึง กฎหมายว่าด้วยมาตราต่าง ๆ เกี่ยวกับเรื่องคนรัก คู่ครอง การสู่ขอ การแห่ขันหมาก ความผิดฐานต่าง ๆ มีบทลงโทษอย่างไรบ้าง เช่น เรื่องคบชู้ของฝ่ายหญิงและฝ่ายชาย การหย่าร้างกันของทั้งสองฝ่าย ความผิดฐานฆ่าฝ่ายชายโดยครอบครัวฝ่ายหญิงหรือฝ่ายหญิงโดนฆ่าจากครอบครัวฝ่ายชาย การมาสู่ขอผู้มีเจ้าของอยู่แล้ว ความผิดฝ่ายชายข่มเหงฝ่ายหญิง มาตราที่ว่าด้วยครอบครัวฝ่ายหญิงไม่สามารถเอาโทษฝ่ายชายได้หากชายหญิงทั้งสองตกลงปลงใจคบกัน เรื่องหญิงสาวหนีตามชายชู้หรือฝ่ายชายชู้ลักพาหญิงสาวหนีไป เรื่องชายหญิงหนีตามกันไปโดยพ่อแม่ไม่รู้ เรื่องชายหญิงหนีตามกันไปจนมีลูกด้วยกัน ความผิดว่าด้วยฐานข่มขื่นกระทำชำเรา เรื่องการแบ่งทรัพย์สินของสามีภรรยาในตอนหย่าร้าง เรื่องชายสู่ขอหญิงแล้วหากพ้นหกเดือนยังไม่มาอยู่ด้วย หากหญิงมีชู้ทาโทษไม่ได้ แต่ให้เอาขันหมากนั้นมาเป็นสินไหมชดใช้ทวีคูณ เรื่องหญิงมีชู้ชายหลายคน เรื่องชายสู่ขอหญิงแต่ยังไม่ได้อยู่ด้วยกัน หากพ่อแม่หญิงยกหญิงให้ชายอื่นต้องชดใช้โดยเอาขันหมากนั้นมาเป็นสินไหมชดใช้ทวีคูณ ความผิดเรื่องชายลวงหญิงว่าจะช่วยโดยให้ร่วมประเวณีด้วย เรื่องฝ่ายชายทำร้ายร่างกายฝ่ายหญิง เรื่องสิทธิความเป็นสามีภรรยา เป็นต้น
สมุดไทยดำ เขียนด้วยเส้นดินสอขาว อักษรไทย ภาษาไทย และอักษรขอมไทย ภาษาบาลี และภาษาไทย แทรกเล็กน้อย เนื้อหาเกี่ยวกับการรักษาโรค ไข้ ความเจ็บป่วยต่าง ๆ หน้าปลายเป็นตำราแปรธาตุ
สมุดไทยดำ เขียนด้วยเส้นดินสอขาว อักษรไทย ภาษาไทย เอกสารชำรุดขาดจากฉบับ เนื้อหากล่าวถึงตำรับยาสำหรับโรคต่างๆ
สมุดไทยดำ เขียนด้วยดินสอขาว อักษรไทย ภาษาไทย แทรกด้วยอักษรขอมไทย ภาษาบาลีเล็กน้อย เอกสารไม่ครบฉบับ ฉีกจากจากตัวเล่ม หน้าต้นกล่าวถึงมาตราต่าง ๆ ของกฎหมายและการลงโทษ ส่วนหน้าปลายกล่าวถึงตำรับยาและการรักษาโรค
สมุดไทยดำ เขียนด้วยเส้นดินสอขาว อักษณไทย ภาษาไทย เอกสารชำรุดขาดจากฉบับไม่สมบูรณ์ เนื้อหากล่าวถึงตำรายา และสมุนไพรสำหรับรักษาโรคนั้น ๆ
สมุดไทยดำ เขียนด้วยเส้นดินสอขาว อักษรไทย ภาษไทย เอกสารชำรุด ไม่ครบฉบับ เนื้อหาเกี่ยวกับกฎหมาย
ลายมือที่เขียนคล้ายคลึงกับสมุดไทยดำ PBI001-032 กฎหมาย สันนิษฐานเอกสารมีความเชื่อมโยงกัน อาจเป็นเอกสารฉบับเดียวก็เป็นได้
